Een afscheid, geen vaarwel
Na ruim twintig jaar hebben wij besloten de reisgids Thailand voor Beginners definitief stop te zetten. Tijdens een recent bezoek aan Thailand — speciaal bedoeld om met een weloverwogen oordeel terug te komen — werd duidelijk dat het niet realistisch is om de gids nieuw leven in te blazen.
De gids is inmiddels vijftien jaar oud en de inhoud vraagt om een volledige actualisering. Met het overlijden van Jos en Christine Schrijnemakers — de auteurs van de gids en onze vaste contactpersonen voor Pumbo.nl — is bovendien het lokale contact weggevallen dat nodig is om de informatie betrouwbaar en actueel te houden. Thailand is de afgelopen jaren in hoog tempo gemoderniseerd, en talloze goed onderhouden reisblogs worden tegenwoordig rechtstreeks vanuit Thailand bijgewerkt — sneller en frequenter dan wij ooit zouden kunnen.
Deze pagina blijft bestaan als archief en als eerbetoon aan wat ooit een volstrekt uit de hand gelopen hobby was.
Over de auteurs
De gids werd geschreven door Jos en Christine Schrijnemakers, jarenlang onze vaste contactpersonen voor Pumbo.nl. Beiden zijn inmiddels overleden. Deze pagina is mede een eerbetoon aan hun werk. Christine beschreef het ontstaan van de gids ooit zelf zo:
“Ik ben mijn hele leven al gefascineerd door reizen. Op jonge leeftijd reisde ik door Europa en bezocht de grote metropolen van ons werelddeel. Nadat ik het rond 2000 rustiger aan ging doen, maakte ik samen met mijn man Jos elk jaar meerdere tweemaandelijkse ontdekkingsreizen door heel Thailand — van Chiang Rai tot Krabi en van Nong Khai tot Koh Chang.
Naarmate ik Thailand beter leerde kennen, ontdekte ik hoe weinig vakantiegangers eigenlijk wisten van echte, praktische feiten over dit land, de Thais en hun gewoontes — en hoeveel onjuiste informatie er door touroperators en reisbureaus werd verspreid. Omdat schrijven mij in het bloed zit, besloot ik in 2005 al mijn kennis en ervaringen op een website te verzamelen. Die groeide in korte tijd uit tot een enorme omvang. Met recht een volstrekt uit de hand gelopen hobby.”
Het boek: Thailand voor Beginners
Uit de website ontstond het boek Thailand voor Beginners — een praktische gids voor iedereen die Thailand voor het eerst bezoekt. Geen opsomming van bezienswaardigheden, maar eerlijke en nuchtere informatie over het land, de mensen en hun gewoontes: hoe je je gedraagt in een tempel, hoe je onderhandelt op de markt, wat je wél en niet moet doen in het verkeer, en hoe je de toeristenvallen omzeilt.
Het boek was geschreven vanuit twintig jaar eigen reiservaring, van de bergen in het noorden tot de eilanden in het zuiden. Juist de praktische invalshoek — die bij touroperators en reisbureaus vaak ontbrak — maakte het tot een geliefde gids onder Nederlandse en Belgische Thailand-gangers.
Het boek werd in eigen beheer uitgegeven via Pumbo.nl, mede-oprichter van deze website. Thailand voor Beginners was een van de allereerste boeken die via Pumbo verschenen en speelde daarmee een belangrijke rol bij de start van het platform. De verkoop liep via het Centraal Boekhuis (CB) en bol, en lezers werden op de hoogte gehouden met een nieuwsbrief via AWeber. Pumbo gebruikte het boek dan ook regelmatig als voorbeeld van hoe je als auteur in eigen beheer een boek succesvol in de markt zet.
Het boek verscheen in 2015 (ISBN 978-94911640-1-9) en was opgedeeld in drie delen: Thailand in het algemeen, een deel geheel gewijd aan Bangkok, en een verzameling korte impressies van onderweg. Hoewel de inhoud inmiddels gedateerd is, bewaren we het hier graag als archief. Veel van de lessen over de Thaise cultuur en omgangsvormen zijn tijdloos.
Uit het boek — als eerbetoon
Kenmerkend voor de gids was de missie die Christine in het voorwoord meegaf. Het boek was, in haar eigen woorden:
“louter en alleen bedoeld om de reiziger naar Thailand objectieve informatie te verschaffen, als tegenwicht t.o.v. de vaak sterk gekleurde (soms zelfs misleidende en pertinent onjuiste) informatie van de reisburo's en touroperators.”
Die nuchtere, praktische blik leverde lessen op die ook vandaag nog opgaan. Een kleine greep uit het boek:
De wai
Thais begroeten elkaar niet met een handdruk maar met een wai: gevouwen handen en een hoofdbuiging, waarbij de hoogte van de duimen de mate van respect uitdrukt. Vuistregel uit het boek: wai als westerling nooit iemand die u betaalt — geen hotelpersoneel, geen taxichauffeur.
Gezichtsverlies
Het ergste dat een Thai kan overkomen. Verhef daarom nooit uw stem — stemverheffing wordt als uiterst ordinair beschouwd en u bereikt er helemaal niets meer mee. Wie kalm blijft en glimlacht, komt overal.
Hoofd en voeten
Het hoofd is het meest edele deel van het lichaam — raak het nooit aan, ook niet bij kinderen. De voeten zijn het minst edele: wijs er nooit iets mee aan en richt de onderkant van uw voeten nooit op een persoon of een Boeddhabeeld.
Tempelbezoek
Schoenen uit vóór u binnengaat en zo weinig mogelijk blote huid: geen blote armen, geen korte broek. De Thais zeggen er niets van — ze zijn opgevoed om elk conflict uit de weg te gaan — maar u beledigt ze als u het niet doet.
Toiletbezoek
Buiten de toeristenhotels wacht het Thaise hurktoilet: een porseleinen bak met een gat, twee voetstappen, en in plaats van toiletpapier een grote bak water met een houten lepel. Het advies uit het boek: reis altijd met een eigen “Hoge-Noodpakket” van vochtig toiletpapier en desinfecterende gel. En gooi papier nooit in het gat — daar staat een mandje voor.
Afdingen
Afdingen is geen afknijpen maar een spel om tot de juiste prijs te komen — de vraagprijs is er juist op gemaakt. Begin rond 40 à 60% van de vraagprijs, ga met kleine sprongen omhoog en blijf vooral de hele tijd glimlachen.
De Thaise glimlach
Het land van de duizend glimlachen — maar de Thais kennen er wel dertien soorten, elk met een eigen, soms totaal onverwachte betekenis. Van de beleefde glimlach voor vreemden tot de glimlach waarmee je eigenlijk iemand uitlacht.
Aan tafel
In een Thais restaurant krijgt u nooit een mes, alleen vork en lepel — de vork schept, de lepel gaat naar de mond. Alle gerechten komen tegelijk op tafel en worden gedeeld. En laat altijd iets liggen op uw bord: een leeg bord betekent dat de gastheer te weinig heeft geserveerd.
Het Cynisch Thais Begrippenboek
Achter in het boek stond een begrippenboek van Jos’ hand, dat de toon van de gids misschien nog wel het best vangt. Hij leidde het zelf zo in:
“Begrippen die in de gehele Westerse wereld voor iedereen dezelfde betekenis hebben, blijken in Thailand een volstrekt andere wending te nemen — niet zelden geheel tegengesteld. Met bestudering van deze lijst wapent de nietsvermoedende reiziger naar Thailand zich tegen desastreuze vergissingen en fatale aannames. Lees dit aandachtig, om Thailand te overleven zonder te denken dat u gek geworden bent!”
A
- Aankomst
- Op Suvarnabhumi Airport: chaotische kakofonie waarin half Thailand je opwacht om je te vertellen dat het hotel dat je gereserveerd hebt is afgebrand, overstroomd, ontploft of van de aardbodem verdwenen. Gelukkig weet men een veel beter hotel, en nog goedkoper ook!
- Afdingen
- Nationale sport. Het is de bedoeling om door intensief onderhandelen tot een prijs te komen die zo weinig mogelijk boven de echte prijs ligt. Die echte prijs zal men overigens nooit te weten komen.
- Afspraak
- Fictieve overeenkomst; wederzijdse overeenstemming die in het geheel niet betekent dat deze ook daadwerkelijk nagekomen zal worden. Kwalificaties zoals ‘vandaag’, ‘morgen’, ‘overmorgen’ of ‘volgende week’ kunnen evengoed ‘volgend jaar’, ‘over 5 jaar’ of ‘ooit’ betekenen. Of, meestal, ‘nooit’. Kwalificaties als ‘11 uur ’s morgens’, ‘vier uur ’s middags’ of ‘8 uur ’s avonds’ geven uitsluitend een indicatie van de eeuw waarin de afspraak misschien nagekomen zal worden.
- Airconditioning
- Modern apparaat om het Antarctisch klimaat te imiteren. Is in hotelkamers altijd zo geplaatst dat deze recht in het gezicht blaast van de onverlaten die in het bed gaan liggen.
- Alfabet
- Een verzameling van 76 onbegrijpelijke tekens die je alleen kunt reproduceren door een tekencursus op MBO-niveau te volgen. In het Thais.
- Animisme
- Het geloof dat goede en kwade geesten alles regelen en de mens machteloos is, waardoor men beter alles op z’n beloop kan laten. Wijdverbreid onder Thais hotelpersoneel; oorzaak van alle fatale misverstanden in het verkeer; Thaise politiek is een zeer geavanceerde vorm van animisme.
- ATM
- Armloze bandiet; voor farangs/toeristen in Thailand verslavend apparaat waarvan de catastrofale bijwerkingen pas bij thuiskomst aan het licht komen via dagafschriften.
B
- Bangkok
- Redeloos, radeloos, hopeloos, krankzinnig, in één woord: verrukkelijk. Meestal heerst er beperkt zicht tot minder dan 2 meter wegens dieseldampen. Ademen staat hier gelijk met zelfmoordpoging. Gelukkig mag nu in parken niet meer gerookt worden; dat helpt enorm!
- Bargirl
- Fenomeen dat van verticaal werk (bediening) horizontaal werk maakt.
- Bediening
- Beroepsgroep die niets verstaat, niets begrijpt en geen flauw idee heeft wat erbij komt kijken om in een restaurant te werken, laat staan dat men enige notie bezit van het feit dat het om de klant gaat. In het algemeen denkt de Thaise bediening dat de werkplek er is om zichzelf zo prettig mogelijke arbeidsomstandigheden te bezorgen.
- Bermuda
- Noodlottig kledingstuk dat merkwaardigerwijs juist veel aftrek vindt onder farangs/toeristen die het zich qua figuur niet kunnen permitteren deze te dragen. Is dan vooral populair in steden, waar de Thais zelf uiterst decent gekleed gaan.
- Bureaucratie
- Nationale sport onder Thaise ambtenaren en andere officials. Ieder jaar worden in Thailand de Wereldkampioenschappen ‘van het kastje naar de muur sturen’ gehouden. De Thaise overheidsdienaren winnen altijd. Er zijn in Thailand bij de lagere en hogere overheden zevenendertig miljoen stempels in omloop; er komen er iedere dag veertienhonderd bij.
- Bier
- Uitstekend alternatief voor kraanwater.
- Bloedzuiger(s)
- 1. Bloeddorstig soort worm. 2. Thaise politieagent. 3. (In meervoud:) familie van Thais barmeisje als je met haar trouwen wilt.
- Boeddhisme
- Verzamelnaam voor geloof in alles.
- Boete
- Aanvulling op karig inkomen van politieagenten, ambtenaren etc.
- Bromfiets
- Tweewielig vervoermiddel voor maximaal 24 personen, of 246 flinke dozen, of een halve ton rijst.
- BTW
- Folkloristisch idee van de overheid, simpelweg van de hand gewezen door miljoenen kleine ondernemers. Lachen!
C
- Casino
- Verboden in Thailand. Bij elk politiebureau krijgt u gratis een lijst met alle 100 adressen binnen een straal van 10 kilometer.
- CD/DVD
- Schijfje voor het opslaan van illegaal gekopieerde zaken.
- Circus
- Synoniem voor Thais Parlement.
- Computer
- Gekopieerd apparaat om kopieën te maken.
- Cocosnoot
- Zaadje van een palmboom dat zomaar uit de lucht komt vallen. Figuurlijk: na het drinken van Mehkong Whisky hebben farangs vaak een kop als een cocosnoot.
D
- Drugstore
- Verkeerde naam: drugs mogen niet verkocht worden in Thailand. Ze worden er wèl verbouwd, gemaakt en verhandeld, maar dat is iets heel anders.
E
- Elastiekje
- Flexibel rubberen ringetje. Met de fabricage ervan kun je in dit land rijk worden.
- Elektriciteit
- Energie die via een ingenieus, door een Albanese ingenieur zelfgebreid bovengronds kabelwerk, verspreid wordt door het halve land. Een stopcontact hebben geeft geen enkele garantie voor het aanwezig zijn van elektriciteit. En vandaag elektriciteit hebben zegt niks over morgen.
- Expat
- Ontworteld persoon in diverse stadia van delirium.
F
- Farang
- Wandelende ATM.
G
- Gat in de muur
- Vestigingsplaats voor winkel, restaurant of autosloperij; meestal tevens huis- en slaapkamer.
- Garantie
- Buitenlands begrip. Onbekend in Thailand.
- Glimlach
- Constante Thaise gelaatsuitdrukking waarvan het onzeker is wat zij betekent.
- GSM
- Statussymbool.
H
- Herrie
- Permanente wedstrijd onder Thais wie de pijngrens het verst kan overschrijden.
- Hoofdpijn
- Reactie op nadenken. Nadenken wordt in dit land dan ook zorgvuldig vermeden.
- Horloge
- Siervoorwerp waarop je de welstand van de drager kunt aflezen. Een ander doel dient een horloge hier niet. (Zie ook: afspraak.)
I
- Imitatie
- Nee, niet in Thailand!
J
- Ja (Yes)
- Betekent in praktisch alle gevallen ‘nee’.
K
- Kaart
- 1. Land- of wegenkaart: onleesbaar voor Thais. 2. In restaurant: lijst met vierduizend mogelijkheden (doorgaans uitsluitend in het Thais) waarbij de Thaise bediening verwacht dat je er binnen 10 seconden uit kiest.
- Kamerreservering
- Overeenkomst met een hotel of guesthouse zonder enige garantie dat u over de gereserveerde kamer kunt beschikken, laat staan in dit etablissement, laat staan deze eeuw nog!
- Kamerboeking
- Overeenkomst met een hotel of guesthouse die ù zich wèl, maar het management van het betreffende hotel of guesthouse zich nìet herinnert, en waarvan de betaling die u gedaan heeft nergens terug te vinden is. Wordt meestal binnen het uur opgelost, zij het na enig aandringen van uw kant.
- Kerstmis
- Onbekend feest in dit land; vandaar dat de hotels hun prijzen verviervoudigen voor deze periode.
- Krediet
- Permanente inkomstenbron.
- Kwaliteit
- Vaag begrip. Schijnt in het Westen iets te betekenen.
L
- Logica
- Gevaarlijk verschijnsel, wordt zoveel mogelijk vermeden.
M
- Mehkong Whisky
- Afgekeurde raketbrandstof.
N
- Nieuwjaar
- Feest dat door de Thais elk jaar 3 keer gevierd wordt.
P
- Paracetamol
- Thais snoepje. Ook in gezinsverpakking van 5 kilo.
- Paspoort
- Feestdocument voor Thaise immigratieambtenaren om steeds nieuwe stempels uit te proberen.
- Prostitutie
- Bij wet verboden, dus niet bestaand in Thailand.
R
- Rijst
- 1. Voedingsmiddel dat na enige tijd bij farangs hallucinaties oproept van aardappelen, friet, en, in hardnekkige gevallen, stamppot. 2. Gebakken rijst: als u dit wilt hebben moet u gekookte rijst bestellen. 3. Gekookte rijst: als u dit wilt hebben moet u gebakken rijst bestellen. (Zie ook: bediening.)
- Rip-off
- 1. Het verschijnsel dat u als farang/toerist voor een attractie meer entreegeld moet betalen dan een Thai. (Kun je nog over discussiëren.) 2. Het verschijnsel dat u als farang/toerist in een Thais restaurant voor hetzelfde gerecht meer moet betalen dan een Thai (verlaat het restaurant zodra u dit ontdekt). 3. Elke kooptransactie in Thailand, omdat u nooit zult weten wat de werkelijke prijs is. (Het zij zo.)
- Roken
- Toegestaan waar zoveel mogelijk mensen er last van hebben, verboden waar niemand er last van heeft.
S
- Slapen
- Kan altijd en overal.
- Smeergeld
- Belangrijkste Thais betaalmiddel. Zie ook: tea money.
- Strand
- Roosterplek voor wit vlees.
T
- Tea money
- Nationaal smeermiddel, doet iedere Thai in beweging komen in de richting die u wenst; dit omkopingsgeld wordt zelden besteed aan thee.
- Televisie
- Apparaat dat speciaal voor Thailand gemaakt wordt zonder uit-knop.
- Toerist
- Synoniem voor rijkaard. De jacht op toeristen is in Thailand altijd open.
- Toiletpapier
- 1. Notitievellen. 2. Feestslingers.
- Tijd
- Uitermate rekbaar begrip.
- T-shirt
- Internationale klederdracht van farangs. De mouwloze variant is zeer gewild in de ‘lower class’ van expats.
- Tuk-tuk
- Resultaat van een buitenechtelijk trio tussen een brommer, een bakfiets en een grasmaaier.
V
- Vandaag
- Synoniem voor morgen, overmorgen, volgende week, volgende maand, volgend jaar, volgende eeuw.
- Vakantie
- Officieel heeft elke Thai 12 dagen vakantie per jaar. In de praktijk komen er daar 353 bij.
- Verkeer
- Natuurlijke selectie. Alleen de sterksten overleven.
- Viagra
- Middel dat niet alleen de farmaceutische industrie overeind houdt.
- Visum
- Papiertje dat je kan maken en breken.
- Visumverlenging
- Nachtmerrie met 3-maandelijkse herhalingen.
- Voorrang
- Eenvoudig begrip: hoe groter en/of duurder het voertuig, hoe meer voorrang. Of: hoe dichter bij de kruising, hoe meer voorrang (kruis aan wat van toepassing is).
W
- Weg vragen
- Nationale loterij. Als u de tegengestelde kant op gaat heeft u de meeste kans dat u goed gaat.
- Werkplaats
- Niet te verwarren met ‘plaats waar gewerkt wordt’. De minimale inventaris voor een werkplaats in Thailand is een televisietoestel.
- Wet
- Omzeilbaar begrip. “Mai Pen Rai” — ‘who cares?’
Tekst: © Jos Schrijnemakers
Thailand in het kort
Thailand — het land van de glimlach — blijft een van de mooiste reisbestemmingen ter wereld. Enkele feiten voor wie het land wil ontdekken:
🛕 Cultuur
Meer dan 40.000 boeddhistische tempels, van de Wat Phra Kaew in Bangkok tot bergtempels in Chiang Rai. Respect voor het koningshuis en het boeddhisme staat centraal.
🏝️ Natuur
Van de jungle en bergen in het noorden tot de kalkstenen rotsen van Krabi en de stranden van Koh Chang. Ruim 1.400 eilanden en tientallen nationale parken.
🍜 Keuken
De Thaise keuken behoort tot de beste ter wereld: pad thai, tom yam, som tam en curry's — het lekkerst gewoon op straat, waar de Thai zelf ook eten.
🙏 De Thais
Vriendelijk, gastvrij en beleefd. Een wai (groet met gevouwen handen), een glimlach en geduld openen meer deuren dan welke reisgids dan ook.
